~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
...................................................................................Άνθρωποι και Φύση πάνω από τα κέρδη
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Η Φωτό Μου

περί του ταχυδρομείου... ο Πάνος Αϊβαλής // Επικοινωνία στο email: kepeme@gmail.com

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
«O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό…». Γκαίτε ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Το Θέμα της Ημέρας

Κυριακή, 31 Μαρτίου 2019

Τα ιστολόγια του Πάνου Αϊβαλή και το παιχνίδι με τις λέξεις


Αυτό το ιστολόγιο - όπως και πολλά άλλα - δημιουργήθηκε από τον Πάνο Αϊβαλή, που έφυγε από τη ζωή στα 63 του χρόνια, την Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2018. Είχα την τύχη και την ευτυχία να είμαι σύντροφος και σύζυγός του τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Χωρέσαμε μια ολόκληρη ζωή σ’ αυτά τα χρόνια. Ήταν συνταξιδιώτης μου, όπως έλεγε. Μόνο που τώρα πια πρέπει να συνεχίσω χωρίς τη φυσική του παρουσία, αν και θα βρίσκεται για πάντα στο νου και στην καρδιά μου. Με παρηγορεί το γεγονός ότι έζησε, όπως εκείνος επέλεξε, μια ζωή γεμάτη από δραστηριότητες σε δημοσιογραφικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο, γεμάτη από φως και ήλιο, πλούσια σε ταξίδια και εμπειρίες. Και ένιωθε κάθε μέρα ευγνωμοσύνη για το δώρο της ζωής.
Μέσα μου κλείνω τις αναμνήσεις, όσα ζήσαμε, τη φωνή του, το γέλιο του, τα γαλάζια μάτια του. Η μνήμη του για μένα ζωντανεύει κάθε μέρα και κάθε νύχτα, σε κάθε βήμα μου, σε κάθε κίνηση, σε κάθε σκέψη.
Ο Πάνος διατηρούσε πολλά ιστολόγια με λογοτεχνικά, πολιτικά, πολιτιστικά και αρκαδικά θέματα. Με φώναζε συχνά και μου έδειχνε στον υπολογιστή το καινούργιο ιστολόγιο που είχε φτιάξει. Με ρώταγε αν μου άρεσε η εικόνα που είχε διαλέξει, ο τίτλος κλπ. Κι εγώ του έλεγα: «Πάλι; Μα πώς βρίσκεις άκρη με τόσα ιστολόγια; Πώς τα παρακολουθείς;» Κι όμως τα παρακολουθούσε, τα ενημέρωνε, έδινε σημασία στις λεπτομέρειες. Αναζητώντας τα ίχνη των ιστολογίων, βρέθηκα μπροστά σε πολύ περισσότερα από όσα ήξερα ότι υπήρχαν. Και συνειδητοποίησα ότι ήταν η αγάπη του για τις λέξεις που τον ωθούσε να φτιάχνει  κάθε φορά κι ένα καινούργιο ιστολόγιο παίζοντας με τις λέξεις, ανακατεύοντας γράμματα, αφήνοντας να τον παρασύρουν οι αμφισημίες. Σαν τα κινέζικα κουτιά, το ένα ιστολόγιο οδηγούσε στο άλλο, καθένα απαιτούσε την ύπαρξη του άλλου. Η τελευταία ανάρτησή του με ημερομηνία 23 Νοεμβρίου 2018 έγινε στο ιστολόγιο Μορέας (Moreas-news.blogspot.com).
Οι επόμενες αναρτήσεις έγιναν από μένα, που θα συνεχίσω να ενημερώνω κάποια από τα ιστολόγια και ένα από αυτά, το "Πάνος Αϊβαλής" (panosaivalis.blogspotcom), θα το αφιερώσω σε αναρτήσεις που θα αφορούν τον Πάνο μου.
Θα κλείσω με λίγα λόγια για τη διαδρομή του Πάνου:
Γεννήθηκε στην Αθήνα, στις 24 Οκτωβρίου 1955 και καταγόταν από την Αρκαδία (Καρύταινα και Ελληνικό). Απέκτησε δυο παιδιά, τον Οδυσσέα και την Κατερίνα. Και θεωρούσε παιδιά του και τα δικά μου παιδιά, τον Τάσο και τον Απόστολο.
Το 1974 άρχισε να εργάζεται σαν ελεύθερος συνεργάτης εφημερίδων, ξεκινώντας από τον “Ελληνικό Κόσμο”. Το 1975 ήταν στην “Ελεύθερη Θράκη” σαν πολιτικός ανταποκριτής και την επόμενη χρονιά στον “Ημερήσιο Κήρυκα” στη Λάρισα. Την ίδια χρονιά ήταν συντάκτης για θέματα τουρισμού στον “Βαλκανικό Κόσμο”, αρχισυντάκτης στα “Μαντινειακά Νέα” και συντάκτης στο περιοδικό “Οπτικοακουστική”. Το 1977 ξεκίνησε σπουδές Μαζικής Επικοινωνίας Τηλεόρασης και Ραδιοφώνου στο MMC στο Τορόντο του Καναδά. Την ίδια χρονιά άρχισε να γράφει στον Καναδά στην “Ελληνοκαναδική Εβδομάδα”, στον “Ελεύθερο Τύπο” και στον ραδιοφωνικό σταθμό “Greek Canadian Radio Station”. 
To 1981 εργάστηκε στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο Λουξεμβούργο. Το 1986 έγινε συντάκτης στα “Ρεθυμνιώτικα Νέα” και το 1987 έγινε υπεύθυνος των εκδόσεων “Αρκάδων Συγγραφέων” και των εκδόσεων “Αϊβαλή”. Ήταν εκδότης και διευθυντής της εφημερίδας “Αρκαδικό Βήμα” (πρώην “Λούσιος”) που μετρά 30 χρόνια συνεχούς και αδιάλειπτης παρουσίας (έτος ίδρυσης 1988), με ειδήσεις, νέα και ρεπορτάζ από τις παροικίες των Αρκάδων. Αγαπούσε πολύ την Ελλάδα και την ιδιαίτερη πατρίδα του την Αρκαδία. Έλεγε ότι το Αρκαδικό Βήμα, η δημιουργία του, ήταν το παιδί του. Μέσα από τις σελίδες του μας ταξίδευε στα μονοπάτια του Πάρνωνα, μας άφηνε να κρυφοκοιτάξουμε τις νύμφες καθώς λούζονταν στα παγωμένα νερά του Λούσιου, ανεβαίναμε σε γεφύρια και σε κάστρα, περιδιαβαίναμε τα σοκάκια της Καρύταινας.
 Επίσης υπήρξε αρθρογράφος στην οικονομική εφημερίδα “Εν Αθήναις” και εκδότης του περιοδικού “Ύφος”, για το οποίο θα υπάρξει αφιέρωμα σε επόμενη ανάρτηση.
 Το 1990 άρχισε να διδάσκει “Εφαρμοσμένη Δημοσιογραφία” στην σχολή ΑΚΠΕΣ-ΛΟΓΟΣ, ενώ το 1996 έγινε αρχισυντάκτης στα “Πρωινά Νέα της Αρκαδίας”. Υπήρξε φίλος της Βλαχέρνας και επί σειρά ετών τυπογράφος των τοπικών εφημερίδων “Τα νέα των Βλαχερναίων” και “Τα Μαντάτα του Μπεζενίκου” και δημιουργός πολλών αρκαδικών ιστολογίων. Έχει γράψει επιμύθιο για τον Νίκο Γκάτσο, μονογραφία για την “Ιστορία του Αρκαδικού Τύπου” και ετοίμαζε το βιβλίο “Ραδιοφωνικές Συνομιλίες” Για τη δράση του έχει αποσπάσει αρκετές τιμητικές διακρίσεις, όπως Δίπλωμα Τιμής από την Παγγορτυνιακή Ένωση, τον Πατριωτικό Σύλλογο Άνω Καρυωτών “Ο Λύκαιος Δίας” και το Σύλλογο Απανταχού Πρασινιωτών Γορτυνίας για την συμβολή στην ενημέρωση των Απανταχού Αρκάδων και Δίπλωμα Τιμής από τον Δήμο Τρίπολης. Υπήρξε μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων Συγγραφέων Τουρισμού Ελλάδος, της Ένωσης Συντακτών Πολιτιστικών Περιοδικών, της Εταιρίας Αρκαδικών Γραμμάτων και Τεχνών. Κατά το παρελθόν ήταν παραγωγός στη Δημοτική Ραδιοφωνία Τρίπολης, με δική του εκπομπή καθώς και παραγωγός στο Ράδιο Αττική (Δημοτική Ραδιοφωνία Μαρκόπουλου).

Πόπη Βερνάρδου -Αϊβαλή

Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2019

25η Μαρτίου στο Μουσείο Ακρόπολης με περιπάτους στους εκθεσιακούς χώρους




Τη Δευτέρα 25 Μαρτίου 2019 το Μουσείο της Ακρόπολης θα γιορτάσει την Εθνική Επέτειο με ελεύθερη είσοδο για όλους από τις 9 το πρωί ως τις 6 το απόγευμα. Οι επισκέπτες θα έχουν την δυνατότητα να συμμετέχουν σε περιπάτους μέσα στις αίθουσες του Μουσείου με απρόβλεπτους σταθμούς και ποικίλες συζητήσεις με συντροφιά τους Αρχαιολόγους-Φροντιστές.

Ώρες περιπάτων (στα ελληνικά): 12 μεσημέρι, 1 μ.μ., 2 μ.μ., 3 μ.μ., 4 μ.μ.
Συμμετοχή: Έως 40 επισκέπτες ανά περίπατο. Εγγραφές γίνονται την ίδια μέρα στο Γραφείο Πληροφοριών στην είσοδο του Μουσείου. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Οι οικογένειες θα μπορούν επίσης να παραλάβουν από το Γραφείο Πληροφοριών τα ειδικά σχεδιασμένα φυλλάδια για να κάνουν μία πιο ευχάριστη και ενδιαφέρουσα επίσκεψη στο Μουσείο.

Την ημέρα αυτή το εστιατόριο του Μουσείου στο δεύτερο όροφο θα σερβίρει ελληνικά παραδοσιακά πιάτα.


ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ / Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, 11742 Αθήνα / Τηλ. 210 9000900
www.theacropolismuseum.gr

Παρασκευή, 8 Μαρτίου 2019

Ηώ Αγγελή - Γκαλερί Ζουμπουλάκη, 21 Μαρτίου - 4 Μαίου

«Ο τίτλος της νέας μου αυτής έκθεσης είναι "Is it a trap?". Είναι σαν να αναρωτιέμαι: "Θα μπορούσαν να είναι παγίδα αυτά τα τοπία;". Είναι ένα χάσμα;»


 Του Χρήστου Παρίδη

Αλλόκοτα τοπία που μοιάζουν ταυτόχρονα εσωτερικά σπιτιών, έρημα και θολά, απ' όπου ξεπροβάλλουν ανεμιστήρες, ελικόπτερα, έπιπλα, φυτά που θυμίζουν κάκτους και φοίνικες, εικόνες σε ψυχρά χρώματα που «φυτρώνουν» επάνω σε δάπεδα αλλά και παράπλευρα σε πισίνες, φόρμες που οριοθετούν τις εικαστικές αναμετρήσεις με το άγνωστο της ζωγράφου Ηούς Αγγελή.

Λίγο πριν από τη νέα της έκθεση με τίτλο «Ιs it a trap?» της ζητήσαμε να μας αποκωδικοποιήσει τον μικρόκοσμο που αποτυπώνει στους καμβάδες της. 
Το ελάφι ανήκει στην κατηγορία των συμπαθητικών ζώων, εκφράζει ένα τρυφερό κομμάτι του ανθρώπου. Περισσότερο ταυτίζεται με την έννοια της θυσίας, δηλαδή του θύματος, παρά του θύτη, ενώ, παράλληλα, στους αρχαίους μύθους το συναντάμε ως ένα περήφανο ζώο.

Το τοποθετείτε, πάντως, σε ένα παράξενο πέρασμα, σε μια ανθρώπινη συνθήκη, με έναν προβολέα ανακρίσεων και μια κάμερα ασφαλείας να το στοχεύουν.

Μπορεί να απειλείται, αλλά μπορεί και να προστατεύεται. Αυτό είναι κυρίαρχο στοιχείο της δουλειάς μου, δηλαδή η αμφιβολία ως προς το αν κάτι αποτελεί απειλή ή προστασία. Έτσι, η αφήγηση μένει ανοιχτή για τον θεατή.
 Η κάμερα με μια έννοια το προστατεύει σε αυτό το πέρασμα, αλλά μπορεί και να το ελέγχει. Εν μέρει είναι ένας αφανής έλεγχος. Εγώ, πάλι, αισθάνομαι συλλέκτης μικρών εικόνων, σαν κάποιος που περπατάει στον δρόμο με ένα σακούλι και συλλέγει.

Δεν μπορώ να ακούω ότι αμφισβητείται η ζωγραφική. Απλώς περνάει διάφορες φάσεις, αφουγκράζεται τα πράγματα σαν μια άλλη γλώσσα. Όπως κάθε γλώσσα που μιλάμε και παίρνει από την αργκό αλλά και από την αρχαία και τη σύγχρονη, συνεχίζοντας να είναι γλώσσα, έτσι και η ζωγραφική παίρνει από τις άλλες τέχνες και συνεχίζει να υπάρχει.

Παρ' όλα αυτά, τα έργα σας μοιάζουν να αφηγούνται μικρές ιστορίες.

Ανήκουν σε μια ενότητα ευρύτερη, αλλά καθένας είναι αυτόνομος, αυτούσιος. Δεν μπορώ να κάνω παραλλαγή του ίδιου θέματος, να φτιάξω ένα έργο και μετά να το επαναλάβω σε άλλα παρόμοια. Αν έχουν κάτι κοινό, αυτό είναι η αμφιβολία.
Δεν πιστεύω στις βεβαιότητες και με διεγείρουν εικαστικά οι μικρές ρωγμές, τα μικρά κενά. Εκεί μέσα πιστεύω ότι υπάρχει περισσότερο περιεχόμενο απ' ό,τι στις βεβαιότητες που μας περιβάλλουν. Αν δεν υπάρχουν ρωγμές, εγώ τουλάχιστον δεν μπορώ να δουλέψω.
Η ζωγραφική στους τέσσερις τοίχους έχει μια δέσμευση. Αν δεν νιώσεις την ανάγκη να πεις πράγματα πρώτα για να γεμίσεις δικά σου κενά, δεν το κάνεις.
 Είναι ένας αυτοπεριορισμός, γιατί καταρχάς κάνεις μια δουλειά με τον εαυτό σου, αλλά όταν αυτή η δουλειά ξεπερνάει το προσωπικό και αφορά και τους άλλους, το αποτέλεσμα είναι πολύ ενδιαφέρον. Δηλαδή το πώς ξεκινάς για να κοινοποιήσεις αυτό που σκέφτεσαι και καταλήγει να αφορά κι άλλους.
 
— Πού σας έχει τοποθετήσει η κριτική ως ζωγράφο;

Σε διάφορες κατηγορίες, από τον μαγικό ρεαλισμό μέχρι την αγγλική σκηνή του '90. Από την άλλη, συνήθως αυτά που δουλεύω είναι πολύ βιωματικά. Δεν μπορώ να δουλέψω κάτι που δεν με αφορά. 
Πολλές φορές επανέρχεται ένα πάτωμα –το πάτωμα του εργαστηρίου μου– ή μια σκάλα, που είναι η σκάλα που χρησιμοποιώ κι εγώ, ο πάγκος μου, το σκαμνί μου, το καβαλέτο μου. Υπάρχει το δικό μου κομμάτι, διαφορετικά δεν με αφορά το έργο. Σε όλη μου τη διαδρομή δουλεύω έναν βιωματικό χώρο και χρόνο. Στα έργα βγαίνει αυτό που με απασχολεί την εκάστοτε εποχή.

Is it a Trap? 130x 150 cm, acrylic on canvas, 2017. © Ηώ Αγγελή

— Το γεγονός ότι επιστρέφετε συνεχώς σε εσωτερικούς χώρους προφανώς κάτι σημαίνει. Εσωτερικούς και ρευστούς χώρους, όπως αυτοί μπροστά από ένα επιβλητικό βουνό στο βάθος, με ένα δάπεδο σε πρώτο πλάνο.
Θα μπορούσε να είναι και κομμάτι υπαίθρου. Στην προηγούμενη έκθεσή μου ασχολήθηκα με το θέμα των ορίων, πώς μπορούμε να τα δούμε σε επίπεδο χώρου, πώς μπαίνουν ταμπέλες ή τα όρια που διαγράφονται καθώς περπατάει κάποιος σε ένα χωράφι. Ανοίγει ένα δρομάκι και ορίζει το δεξιά - αριστερά, το μπρος - πίσω. Τα όρια είναι είτε απαγορευτικά είτε χρήσιμα.

— Συμφωνείτε με τη λογική τού να εξηγείται ένα έργο από τον δημιουργό του ή θα έπρεπε να είναι ανοιχτά στην ερμηνεία τους;

Πάντα υπάρχει ένα κομμάτι, που είναι και το μεγαλύτερο, το οποίο είναι ανεξήγητο. Δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τα πάντα, αλλιώς έχουμε ένα δοκίμιο. Ακόμα κι αν κάνεις έναν μονοχρωματικό πίνακα θα σε ρωτήσουν «γιατί». 
Πάντοτε τίθενται ερωτήματα, αλλά αυτά θα προχωρήσουν ως ένα σημείο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τα πάντα. Το κομμάτι το ανερμήνευτο είναι το πολύ ουσιαστικό.

— Γιατί επιλέγετε ψυχρά χρώματα;
Μου αρέσει το ψυχρό φως, θεωρώ ότι έχει μια διάρκεια. Τα θερμά φώτα –και η Ελλάδα έχει κυρίως θερμά– είναι θερμά όταν δουλεύεις στο ύπαιθρο. Αισθάνομαι ότι το θερμό φως είναι πολύ έντονο, ότι διαλύει τα πράγματα, ενώ το ψυχρό τα συγκρατεί.


Τελευταία Πρόβα / Last Rehearsal, 135x150 cm, acrylic on canvas, 2018. © Ηώ Αγγελή


 — Κάνατε μεταπτυχιακές σπουδές στην Αγγλία. Ήταν διαφορετική η δουλειά σας πριν φύγετε;
Ναι, ήταν πιο ανθρωποκεντρική. Ζωγράφιζα ανθρώπους με έναν όχι τόσο ρεαλιστικό τρόπο αλλά που με αφορούσανε. Φίλους, συμφοιτητές μου, όσους με περιέβαλλαν, που δεν μου ήταν άγνωστοι.
 Στο Λονδίνο, όπου δεν ήξερα κανέναν, δεν μπορούσα να ζωγραφίσω, έτσι ξεκίνησα σχεδόν από την αρχή. Ξαναέμαθα ένα αλφάβητο. Μετά, παίρνεις από το ένα, παίρνεις από το άλλο, τα περνάς από κόσκινο και αυτό που μένει είναι δικό σου.

— Ήταν μεγάλη η διαφορά μεταξύ της ελληνικής και της βρετανικής σας εκπαίδευσης;

Η μεγάλη διαφορά είναι ότι οι Άγγλοι ρωτάνε «γιατί;» σε βαθμό εξονυχιστικό, σε ξετινάζουν, για να σε κάνουν να σκεφτείς γιατί το κάνεις ό,τι κάνεις, να αναρωτηθείς, να τα βρεις με τον εαυτό σου.
 Δεν απορρίπτουν, σε εκτιμούν και σε σέβονται σαν να είσαι επαγγελματίας, όπως εκείνοι. Δεν έχουν καθόλου την απόσταση λόγω φόβου και τα πράγματα γίνονται πιο απλά. Σε κρίνουν βάσει του ποιος είσαι εσύ και τι θέλεις.

— Αυτό το κρατήσατε; Ρωτάτε σήμερα το «πώς» και το «γιατί» όταν ζωγραφίζετε;

Ο τίτλος της νέας μου αυτής έκθεσης είναι «Is it a trap?». Είναι σαν να αναρωτιέμαι: «Θα μπορούσαν να είναι παγίδα αυτά τα τοπία;». Είναι ένα χάσμα; Υπάρχει ένα συναίσθημα που τα κινητοποιεί.
Εγώ ερευνώ αυτό το συναίσθημα που είναι κοινό και δημιουργεί κάθε φορά μια εικόνα. Σ' αυτό το κοινό συναίσθημα αναφερόμουν προηγουμένως, ότι πάντα υπάρχει μια αμφιβολία απέναντι στην κανονικότητα ή στις βεβαιότητες. 
Μπορεί να είναι μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα, μπορεί να είναι κάτι τελείως προσωπικό. Αλλά αυτό το συναίσθημά μου ερμηνευόταν πάρα πολύ ωραία με αυτόν τον τίτλο.

Αυτό δεν είναι Σπίτι / This is not a House, 130x150 cm, acrylic on canvas, 2018. © Ηώ Αγγελή

— Εξακολουθεί σήμερα η ζωγραφική να παίζει ρόλο στην τέχνη ή έχει παραγκωνιστεί από άλλες εκφράσεις και μέσα;
Δεν μπορώ να ακούω ότι αμφισβητείται η ζωγραφική. Απλώς περνάει διάφορες φάσεις, αφουγκράζεται τα πράγματα σαν μια άλλη γλώσσα.
 Όπως κάθε γλώσσα που μιλάμε και παίρνει από την αργκό αλλά και από την αρχαία και τη σύγχρονη, συνεχίζοντας να είναι γλώσσα, έτσι και η ζωγραφική παίρνει από τις άλλες τέχνες και συνεχίζει να υπάρχει. Δεν θα έπρεπε να τίθεται το ερώτημα αν παίζει σημαντικό ρόλο στην τέχνη. Ζούμε μια εποχή όπου όλοι οι τρόποι προσέγγισης είναι αποδεκτοί. 
Υπάρχει μια ανεξιθρησκία στη ζωγραφική. Μπορεί να γίνεται με ξερά κλαδάκια, μπορεί να είναι μια γραμμή, αλλά μπορεί να είναι και μια πάστα από χρώμα και υλικό που προσεγγίζει μια εικόνα. Αυτό που θα έβλεπα ως διαφορά είναι ότι οι εικόνες ίσως δεν είναι πια πολύ προσφιλείς. 
Οι αδελφοί Τσάπμαν, που συνάντησα στο Λονδίνο, κάνουν πολύ σκληρές εικόνες. Τα σχέδιά τους πατάνε στον Γκόγια και στους ακρωτηριασμούς, στον πόλεμο, μιλάνε για ένα είδος βίας. Μια ωμή βία που έχει τα δικά της μέσα.
 Η ζωγραφική δεν πρόκειται να σταματήσει. Είναι ένας τρόπος που συμπορεύεται μαζί μας από τότε που μαθαίνουμε να μιλάμε και κάνουμε κινήσεις για να απεικονίσουμε τα πράγματα, είναι ο πιο άμεσος κώδικας επικοινωνίας. 
Μέσα στον χρόνο έχει βιώσει όλα τα ρεύματα, όλες τις ανακατατάξεις, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές, όλα αυτά τα μονοπάτια της αμφισβήτησης, της ανατροπής και του αφορισμού της εικόνας.
Το θέμα είναι τι έχει να πει σήμερα η ζωγραφική με όλη αυτή την πολυ-εικόνα με τα βίντεο και τις περφόρμανς. Δεν νομίζω ότι η ζωγραφική αντιστέκεται. Έχει μια αμεσότητα και ένα δικό της λεξιλόγιο. Αφομοιώνει τις αλλαγές, δεν αντιστέκεται, παίρνει κομμάτια που μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι άλλων τεχνών, μπορεί να αποκτήσει άλλα υλικά.

— Ποιο είναι το πιο αναπάντεχο πράγμα που σας έχουν πει για τη ζωγραφική σας;

Θυμάμαι κάποια γυναίκα που έκλαψε γιατί κάπου την άγγιξε. Επίσης, ένας κύριος που ερχόταν και ξαναρχόταν, και τον πλησίασα κάποια στιγμή, μου είπε ότι ήταν γιατρός εντατικολόγος και τον ανακούφιζε να έρχεται και να βλέπει τα έργα της έκθεσής μου. 
Η τέχνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τραύματα, λειτουργούν ως κινητήριος δύναμη γι' αυτήν. Αν είσαι υγιής, βγαίνεις έξω και περνάς καλά.

Υπερχείλιση / Overflow, 130x150 cm, acrylic on canvas, 2017. © Ηώ Αγγελή

Ηώ Αγγελή - Ιs it a trap?
Γκαλερί Ζουμπουλάκη, πλ. Κολωνακίου 20, Αθήνα, 21/3 - 4/5
Ώρες λειτουργίας: Τρ., Πέμ. & Παρ. 11:00-15:00 & 17:00-20:00, Τετ. 11:00-15:00, Σάβ. 11:00-14:00

Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2018

Γιώργος Σκούρτης, Πρωτοπόρος. Ξεχωριστός συγγραφέας

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ

      συγγραφείς, θέατρο, ποίηση, θάνατος    
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ
γράφει ο
Γιώργος Σταματόπουλος *
Στη δεκαετία του ’70 τού άρεσε που τον αποκαλούσαν Ελληνα Μπουκόφσκι λόγω κυρίως της χρήσης μιας απελευθερωμένης έκφρασης στη γραφή και μιας σκληρότητας ασυνήθιστης για τα ελληνικά τότε δεδομένα. Με τον χρόνο άρχισε να τον ενοχλεί διότι υποβαθμιζόταν ο δικός του ελληνικός τρόπος και μεταφερόταν το ενδιαφέρον των αναγνωστών στα κατ’ αυτόν επουσιώδη της γλώσσας. «Σκληρός» και ιδιόρρυθμος ως συγγραφέας και ως άνθρωπος. Ηθελε ο απέναντί του να λέει τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη.
Προτού εκδώσει κάποιο βιβλίο του μάζευε μερικούς φίλους σπίτι και μας το διάβαζε, καθαρά, χωρίς παύσεις [τα ποτά έρχονταν στο τέλος]. Δεν ήταν εύκολος· μετά την ανάγνωση ζητούσε από τον καθένα, όχι απλώς τη γνώμη του αλλά και παρατηρήσεις, τόσο στη γλώσσα όσο και στην πλοκή. Οι λεκτικές έριδες στις οποίες εμπλεκόταν οφείλονταν σε αυτή του την εμμονή για ντομπροσύνη και ειλικρίνεια στις σχέσεις του, μακριά από περικοκλάδες και συγγραφικές τσιριμόνιες.
Ανθρωπος, συνεπής, της νύχτας, με τα ουίσκι και τους πάγους στην μπάρα που κάθε φορά επέλεγε. Προσηνής στους νέους συγγραφείς και ευπροσήγορος και ας τον φοβούνταν πολλοί ως «περίεργο» και τάχα απρόσιτο· με τους νέους ήταν πάντα φιλικός, αλλά ποτέ δεν μάσαγε τα λόγια του όταν του ζητούσαν τη γνώμη του ή κάποια συμβουλή περί την πνευματική δημιουργία. Αυστηρός κριτής αλλά και παθιασμένος με το νέο ελληνικό θέατρο, στο οποίο πάσχισε να δώσει νέες πνοές, να δημιουργήσει σχολή νέων θεατρικών συγγραφέων.
Ενας πολιτικός κι ένας ερωτικός ταυτόχρονα συγγραφέας ο Γιώργος Σκούρτης δεν άντεξε στο τέλος τα συνεχή μπες-βγες στα νοσοκομεία και τα ξημερώματα Δευτέρας έκλεισε για πάντα τα μάτια του. Μόνο αυτό το «βίωμα» δεν θα μπορέσει να καταγράψει γιατί τα υπόλοιπα σχεδόν τα έβαλε μέσα στο έργο του. Ηταν βιωματικός και γι’ αυτό αληθινός συγγραφέας μέσα στη σκληρότητα και συνάμα τρυφερότητα της γραφής. Στο μονόστηλο που είχε επί χρόνια στην εφημερίδα «Τα Νέα» εξέθετε αυτά τα βιώματα με τον πιο απλό και καταληπτό τρόπο. Η αλήθεια γυμνή - όπως και η ζωή [του], χωρίς τσιριμόνιες και επίπλαστα μαγνάδια.
Από τους ανθρώπους που δεν υποχρεώνονταν εύκολα. Δεν ζητούσε, δεν απαιτούσε για μικρά και ασήμαντα, παρότι τα τελευταία χρόνια είχε γίνει κάπως γκρινιάρης και «ξέσπαγε» σε ανθρώπους που θεωρούσε ότι ήσαν κοντά του. Σιγά το ξέσπασμα, απλώς μιλούσε λίγο παραπάνω. Για τη σπουδαιότητα του έργου του θα μιλήσουν βεβαίως οι αναγνώστες του - και ήσαν πολλοί έως και πριν από λίγα χρόνια, οπότε συνειδητά αποχώρησε από την εφημερίδα στην οποία εργαζόταν για να ολοκληρώσει το συγγραφικό του καθήκον.
Ο Γιώργος Σκούρτης δεν μιλούσε άσκοπα και ουδόλως ενδιαφερόταν εάν η κριτική του προς κάποιον στενοχωρούσε αυτόν τον κάποιον. Οι εμμονές ενός συγγραφέα είναι δημιουργικές όταν αυτές φιλτράρονται στον σκοπό [εάν υπάρχει] της τέχνης του και αγκαλιάζονται με βαθιά πάθη και πολιτική αμφισβήτηση των κατεστημένων μορφών στάσης και συμπεριφοράς. Μέχρι το τέλος δεν απαρνήθηκε ποτέ του την μπάρα - και τους συμπότες του, ειδικά όταν διέκρινε σ’ αυτούς την αλήθεια τους [και ας μην του άρεσε αυτή η αλήθεια]· είπαμε: σκληρός, ντόμπρος, αυστηρός. Πρωτοπόρος. Ξεχωριστός συγγραφέας. Λιγοστεύουν τέτοιοι συγγραφείς...
* Έντυπη έκδοση


Τρίτη, 6 Νοεμβρίου 2018

Γιώργος Καραντώνης, "Η Συμφωνία της Αθήνας" εκδόσεις Βακχικόν

  Η ΑΘΗΝΑ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΜΕ  

Αφηγήματα // Μαρτυρίες


Ο ποιητής και πεζογράφος Γιώργος Καραντώνης γράφει ένα πρωτότυπο χρονικό για την Αθήνα, ένα χρονικό που συνδυάζει αρμονικά τις προσωπικές αναμνήσεις, εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα του συγγραφέα από τη γενέθλια πόλη του με την ιστορία της Αθήνας, την περιγραφή δρόμων, πλατειών, συνοικιών και χτιρίων της και την καταγραφή προσώπων, πραγμάτων, γεγονότων και καταστάσεων που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη Αθήνα.
Γραμμένο τμηματικά μέσα στη δεκαετία του ’90, αυτό το βιωματικό βιβλίο μιλά για την Αθήνα του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα, χωρίς να απουσιάζουν προγενέστερες αναφορές, ενώ ο συγγραφέας δεν αποφεύγει να εκθέσει τις κρίσεις και τις απόψεις του για γενικότερα κοινωνικά, πολιτικά, πολιτιστικά και γλωσσικά ζητήματα, δίνοντας μια πανοραμική εικόνα της πολιτείας και της εποχής, επιχειρώντας μια ιδιότυπη χαρτογράφηση του αθηναϊκού χώρου και χρόνου.
Αυτή η ποικιλόμορφη γραφή, εμπλουτισμένη συχνά με αποσπάσματα από άλλα λογοτεχνικά, δημοσιογραφικά ή επιστημονικά κείμενα και διανθισμένη μερικές φορές με γκράφιτι, σλόγκαν, διαφημίσεις και πολιτικά συνθήματα, έχει ως κεντρική ιδέα την αγάπη για την Αθήνα, τη μεγαλούπολη που ο συγγραφέας, ενάντια στις βαρετές κοινοτοπίες και στις συνηθισμένες μεμψιμοιρίες, βρίσκει γοητευτική και τη ζωή μέσα στα όρια του Δήμου Αθηναίων συναρπαστική, χωρίς, φυσικά, να παραγνωρίζει τα προβλήματα ή να υποτιμά τα μειονεκτήματα που, ασφαλώς, υπάρχουν.

~~~~~~~~~~~

Ο Γιώργος Καραντώνης, του Δημήτρη και της Ευρυδίκης, είναι ποιητής, πεζογράφος, αρθρογράφος. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Τελείωσε το Βαρβάκειο το 1964 και την ίδια χρονιά πέτυχε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, απ’ όπου πήρε πτυχίο Νομικής (1970) και πτυχίο Πολιτικών Επιστημών (1973). Γνωρίζει αγγλικά και γαλλικά. Από το 1972 ως το 1997 ασκούσε τη δικηγορία στην Αθήνα.
Από το 1974 ως το 2014 έχει εκδώσει συνολικά είκοσι βιβλία με ποίηση, η ύλη των οποίων βρίσκεται τώρα συγκεντρωμένη σε δύο τόμους με τον τίτλο Πεπραγμένα. Έχει εκδώσει, επίσης, εφτά βιβλία με πεζογραφία, θέατρο, πειραματικά κείμενα, αφορισμούς, αρθρογραφία, ενώ έχει προλογίσει και επιμεληθεί εφτά βιβλία άλλων συγγραφέων.
Ποιήματα, πεζά, άρθρα, σχόλια, κριτικά σημειώματα, ανακοινώσεις και συνεντεύξεις του έχουν δημοσιευτεί επανειλημμένα σε πολυάριθμα έντυπα, ενώ ο ίδιος έχει παρουσιαστεί και μιλήσει για διάφορα θέματα σε λογοτεχνικές εκδηλώσεις, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση.
Μερικά ποιήματά του έχουν μεταφραστεί και δημοσιευτεί σε ξένες γλώσσες και πολλά άλλα περιλαμβάνονται σε αρκετές ποιητικές ανθολογίες. Με το έργο του έχουν ασχοληθεί και γράψει ευνοϊκά από την αρχή της λογοτεχνικής εμφάνισής του γνωστοί κριτικοί και λογοτέχνες.
Από το 1982 είναι τακτικό μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών (Ε.Ε.Λ.).
Εκτός από τη λογοτεχνία, τον ενδιαφέρουν όλες οι μορφές τέχνης, η γλωσσολογία, οι κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες, η ιστορία, η ψυχιατρική.
Εννοείται πως πάντα ζει και κινείται στο κέντρο της Αθήνας, το οποίο δεν έχει σκοπό να εγκαταλείψει ποτέ.

Σάββατο, 3 Νοεμβρίου 2018

Μυρσίνη Ζορμπά: «Είμαι με το κόμμα του πολιτισμού, αλλά κι αυτό χρειάζεται πολιτική για να αναδειχθεί»

zormpa.jpg

υπουργείο Πολιτισμού, Μυρσίνη Ζορμπά, ΕΣΠΑ, πολιτισμός 

Η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά, μιλάει για το όραμά της
 και τη νέα εκκίνηση του υπουργείου | ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Βασιλική Τζεβελέκου *
Η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά διαθέτει το σπάνιο τρίπτυχο: γνώση, πολιτισμό, πολιτική. Η προσωπική πορεία της έχει διαγράψει κύκλους, από τον χώρο των εκδόσεων και μέχρι τα έδρανα του Ευρωκοινοβουλίου. Η είσοδός της στην κυβέρνηση ήταν η έκπληξη του ανασχηματισμού τον Αύγουστο. Η υπουργοποίησή της στο απαιτητικό υπουργείο, όπου συνήθως τοποθετούνται, «από καραμπόλα», πολιτικοί που λίγα γνωρίζουν, έκανε τη διαφορά και έφερε ανακούφιση στους ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών. Και μαζί το ήθος και τις γνώσεις της.
Πολιτική επιστήμων και ερευνήτρια, έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τον σύγχρονο πολιτισμό, την ανάπτυξή του στην περιφέρεια, τα δικαιώματα του παιδιού. Διακρίθηκε στον χώρο του βιβλίου, δίδαξε στο πανεπιστήμιο, έγραψε βιβλία, δημοσίευσε πλήθος μελετών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, συμμετείχε σε διεθνείς επιτροπές, διατέλεσε σύμβουλος υπουργός Πολιτισμού, ευρωβουλευτής και συνεργάτις του Κώστα Σημίτη. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας υπήρξε μέλος του ΠΑΜ, της Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων, του ΚΚΕ Εσωτ. μετά τη Μεταπολίτευση.
Χαμηλών τόνων, μεθοδική, με μεγάλες αντοχές στη σκληρή δουλειά και με ευαισθησίες, η Μυρσίνη Ζορμπά στην πρώτη συνέντευξη ως υπουργός Πολιτισμού μιλάει για το όραμά της και τη νέα εκκίνηση του υπουργείου.
• Πώς αποφασίσατε να επιστρέψετε στην πολιτική, κ. Ζορμπά;
Δεν ήμουν ποτέ επαγγελματίας πολιτικός, αλλά είχα τη βαθιά πεποίθηση ότι η πολιτική είναι ο τρόπος να αντιμετωπίζουμε τα μεγάλα προβλήματα. Αυτό με οδήγησε. Συχνά λέω ότι είμαι με το κόμμα του πολιτισμού, αλλά κι αυτό χρειάζεται πολιτική για να αναδειχθεί.
• Πότε ολοκληρώνονται οι διαδικασίες για τον πλήρη κατάλογο των ακινήτων του ΥΠΠΟΑ που εξαιρούνται από τα 10.119 της λίστας του υπουργείου Οικονομικών;
Συγκροτείται από τη γενική γραμματέα και έχει προχωρήσει αρκετά. Ο αριθμός τους θα ξεπεράσει τα χίλια. Η ταυτοποίηση θα γίνει από όλες τις Εφορείες Αρχαιοτήτων και θα δοθεί στη δημοσιότητα μέσα στον Νοέμβριο.
• Θα αποδοθούν ευθύνες για το ανθρώπινο λάθος που έγινε, το οποίο θα είχε αποφευχθεί αν λειτουργούσε το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο;
Σαφώς υπάρχουν ευθύνες· συνδέονται όμως με βαθύτερα προβλήματα, όπως είναι η ολοκλήρωση του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου. Ξεκίνησε το 2011, εξαγγέλθηκε το 2013 ότι ολοκληρώνεται, αλλά δεν μπόρεσε να ενταχθεί σε εκείνο το ΕΣΠΑ και χρειάστηκε να μπει στο καινούργιο. Σήμερα, εξετάζουμε όλες τις παραμέτρους, τις Εταιρείες που εμπλέκονται, τους αναδόχους και τους τρόπους που λειτούργησε το σύστημα και δεν ολοκληρώθηκε.
Παραδόθηκε μεν, αλλά δεν μπορούσε να λειτουργήσει, γεγονός που βρήκαμε μπροστά μας πρόσφατα. Διότι, αν υπήρχε το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο, δεν θα είχε συμβεί τίποτα. Ωστόσο θα πω άλλη μια φορά ότι ο Νόμος εξαιρεί τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία, τα μουσεία και η εξαίρεση είναι μορφή ασφάλειας και προστασίας.
Ο κατάλογος που καταρτίζεται είναι η απρόσκοπτη συνέχεια της εξαίρεσης. Η ιστορία πήρε τη μορφή αντιπολίτευσης. Μόνο που η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι το κατάλληλο πεδίο για να αντιπολιτευόμαστε. Θα έπρεπε να υπάρχει μεγαλύτερη ψυχραιμία και υπομονή, διότι το ζήτημα ανέκυψε πριν από ενάμιση μήνα και μέσα στον Νοέμβριο θα έχει κλείσει.
• Μετά από πολλά χρόνια μια γυναίκα υπουργός Πολιτισμού διατυπώνει όραμα, τολμηρό μάλιστα, καθώς αφορά την αλλαγή κατεύθυνσης της εθνικής συνείδησης και της εθνικής δημιουργίας για τον πολιτισμό. Εχετε θέσει χρόνο υλοποίησης των 7 Σχεδίων που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της προσέγγισής σας, που είναι κοινωνικο-πολιτισμική;
Ο ρεαλισμός επικράτησε, διαφορετικά θα βλέπατε περισσότερα Σχέδια. Θεωρώ ότι είναι το μίνιμουμ που πρέπει να κάνουμε για την πορεία μας προς μια σύγχρονη πολιτιστική πολιτική. Ολοι οι προηγούμενοι υπουργοί Πολιτισμού είχαν όραμα, αλλά δεν μπορεί εύκολα να διατυπωθεί σε ένα μεγάλο υπουργείο όπου οι καθιερωμένες γραμμές πλεύσεις είναι πολύ βαριές. Είναι μεγάλη και περιφερειακή η Αρχαιολογική Υπηρεσία και θυμηθείτε ότι πάντα ο γενικός γραμματέας είναι αρχαιολόγος. Πρόσφατα ψηφίστηκε θέση ειδικού γραμματέα για τον σύγχρονο πολιτισμό...
• Πότε αναλαμβάνει καθήκοντα;
Μετά τις Κρίσεις, μέχρι τα Χριστούγεννα. Είμαστε στην τελική φάση και προσβλέπουμε σ’ αυτό γιατί θα είναι το δεύτερο σημείο αναφοράς. Επομένως, το όραμα για να ανασάνει, να εκφραστεί, να το συμμεριστούν οι άλλοι, έχει ανάγκη από υπέρβαση που εδράζεται στα ζητήματα που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του υπουργείου.
Είναι η Αρχαιολογική Υπηρεσία, με όλα τα θέματά της, έχει μεγάλη έρευνα, πολύ κόσμο. Υπολογίζουμε ότι το 80% των προϋπολογισμών και των ανθρώπων ασχολούνται με την Πολιτιστική Κληρονομιά. Από την άλλη, ο σύγχρονος πολιτισμός πιέζει. Πιέζεται ο μηχανισμός από τις επιλογές και τις μεθόδους, γιατί τα θέματα αντιμετωπίζονται κλαδικά. Ξεχωριστά ο κινηματογράφος, το θέατρο κ.λπ. Η σύνδεσή τους είναι ζητούμενο στην εποχή μας.
• Σας ασκήθηκε κριτική ότι τα Σχέδια που παρουσιάσατε είναι θεωρητικά.
Προσπαθήσαμε να βάλουμε ένα πλαίσιο σύγχρονο, που λέει αυτά που συζητιούνται σήμερα στην Ευρώπη και σε παγκόσμια κλίμακα. Είναι σημαντικό για την εξωστρέφειά μας. Το κριτήριο που βλέπουμε τον εαυτό μας είναι και το κριτήριο των άλλων. Δεν είμαστε εδώ μόνο για κατανάλωση εσωτερική.
Το Παρατηρητήριο Εθνικού Πολιτισμικού Κεφαλαίου είναι η βάση με την οποία συζητάμε πρακτικές για επόμενες πολιτικές και είναι θεωρητικό κομμάτι. Το δεύτερο, όμως, είναι η Περιφερειακή Πολιτική του σύγχρονου πολιτισμού, την οποία δουλεύουμε για να βγάλουμε προς τα έξω.
Είναι ο Νέος Οργανισμός Βιβλίου και Ανάγνωσης, γνωστό θέμα που το περιμένουν πολλοί με αγωνία, θα έλεγα. Ο Πολιτισμός και Παιδιά είναι προτεραιότητα που μπορεί στο μέλλον να αλλάξει την πλεύση του υπουργείου. Τέλος, είναι οι Νέοι Δημιουργοί και Καλλιτέχνες, η σχέση Πολιτισμού-Αθλητισμού και το «Ακροπόλ». Επομένως, τα 6 από τα 7 Σχέδια είναι εντελώς πρακτικά και γι’ αυτό θα κριθούμε.
• Η ενασχόλησή σας με το υπουργείο Πολιτισμού είναι από παλιά, καθώς διατελέσατε σύμβουλος του Θάνου Μικρούτσικου το 1994. Υπάρχει κάποια συνέχεια, τουλάχιστον σε ορισμένα πράγματα;
Δυστυχώς δεν είναι ορατή όπως θα τη θέλαμε. Δηλαδή το Εθνικό Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων του Θάνου Μικρούτσικου είναι κάτι που έμεινε μετέωρο, η συνέχεια όμως είναι αυτή που επιχειρούμε σήμερα. Το ίδιο συμβαίνει με το Μητρώο Πολιτιστικών Φορέων που έγινε από τον Παύλο Γερουλάνο.
Εμεινε ανενεργό για μεγάλο διάστημα και τώρα το ξαναπιάνουμε με μεγαλύτερο ενθουσιασμό, μετά από πρόταση της Υπηρεσίας. Επομένως υπάρχουν συνέχειες οι οποίες δεν είναι ορατές. Φτάνει κανείς να έχει την ευαισθησία να ψάξει όχι στα εκκωφαντικά, αλλά πιο κάτω.
• Υπάρχουν προτάσεις που μεθοδεύετε για την προώθηση του ελληνικού λογοτεχνικού βιβλίου στο εξωτερικό;
Αμεσα θα ανοίξουμε διάλογο με το εξωτερικό ο οποίος θα μας δώσει καινούργιες ιδέες και τη δυνατότητα να πούμε τις δικές μας. Εχουμε ανάγκη την εξωστρέφεια. Οντως χρειάζεται καινούργιο πρόγραμμα προώθησης. Θα ανακοινώσουμε το πρόγραμμα τον Ιανουάριο και θα είναι ρεαλιστικό, με ανθεκτικότητα, χωρίς παθογένειες.
Πιστεύουμε στην αξία του ελληνικού λογοτεχνικού και του επιστημονικού βιβλίου, των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών. Το κριτήριό μας θα είναι να προωθήσουμε εκδόσεις που βγαίνουν από πραγματικούς εκδοτικούς οίκους επειδή είναι καλά βιβλία και η επιδότησή τους τούς δίνει τη δυνατότητα να ξεπεράσουν ένα ποσοστό του κόστους.
• Την περασμένη εβδομάδα ψηφίστηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την Ιδρυση Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, θετικό βήμα και αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας στο ΥΠΠΟ.
Παρ’ ότι έγινε στείρα αντιπολίτευση, για την οποία λυπάμαι, ήμουν η τυχερή που, μετά από τόσους υπουργούς, από την παρούσα κυβέρνηση αλλά και προηγούμενοι που δούλεψαν μαζί με φορείς από την πόλη της Θεσσαλονίκη, το νομοσχέδιο ψηφίστηκε. Είναι εξαιρετικό παράδειγμα για το μέλλον. Η συνεργασία, η δυνατότητα να βάλουμε σε νέο επίπεδο ακόμα και τη χρηματοδότηση, επιβραβεύοντας εκείνους που είναι πιο δραστήριοι, έχουν παρουσία στο νομοσχέδιο.
Θα το δούμε να υλοποιείται όπως και την προκήρυξη θέσεων καλλιτεχνικών διευθυντών, που είναι δημόσια δέσμευσή μου. Η επιλογή του καλλιτεχνικού διευθυντή θα γίνει με διαφανή διεθνή διαγωνισμό και είμαι χαρούμενη γι’ αυτό. Πιστεύω ότι κόβεται ένας ομφάλιος λώρος, γιατί δεν υπάρχει λόγος ο υπουργός να διορίζει τον διευθυντή.
• Με αυτό τον τρόπο μόλις προχθές προχωρήσατε στη δημόσια προκήρυξη της θέσης καλλιτεχνικού διευθυντή για το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Τι σας οδήγησε στην απόφαση να μην ανανεώσετε τη θητεία της κ. Κοσκινά; Η ίδια έχει δηλώσει ότι δεν επαρκούν οι οικονομικοί πόροι για την έναρξη της λειτουργίας του μουσείου, που από ό,τι φαίνεται αναβάλλεται πάλι.
Η προκήρυξη αφορά και το ΕΜΣΤ και θα ισχύσει για άλλους οργανισμούς στο μέλλον. Ασφαλώς σταθμίζονται κατά περίπτωση και παράγοντες, όπως η αποτελεσματική λειτουργία, η ολοκλήρωση των έργων, η συνεργασία Δ.Σ. και διευθυντή, οι υπερβάσεις κ.λπ. Ασφαλώς υπάρχουν οργανισμοί όπου η προσπάθεια και η αποτελεσματικότητά τους επιβάλλουν δεύτερη θητεία, προκειμένου να ολοκληρώσουν τον κύκλο τους. Και αυτό θα το κάνουμε με περίσκεψη.
Η κυρία Κοσκινά μπορεί εάν το επιθυμεί να θέσει υποψηφιότητα, ωστόσο δεν θεωρώ ότι η επίκληση των περιορισμένων πόρων είναι επαρκής σε έργα που καρκινοβατούν από την έλλειψη επιχειρησιακών σχεδίων και την ασάφεια ως προς τα χρονοδιαγράμματα. Η προκήρυξη δεν θα καθυστερήσει το άνοιγμα του ΕΜΣΤ, αντίθετα θεωρώ ότι μπορεί να του δώσει νέα ώθηση και πιο αποτελεσματική διαχείριση.
• Ποια είναι η οικονομική κατάσταση στο υπουργείο; Έχετε χρήματα στα ταμεία;
Η ίδια με πέρυσι, πρόπερσι... Χρειαζόμαστε αναδιάρθρωση σε πολλά επίπεδα. Τα χρήματα σίγουρα λείπουν από κάποια προγράμματα ωστόσο δεν θα σταθώ σε αυτό. Πιστεύω ότι πρέπει να αναβαθμίσουμε την έννοια του πολιτισμού, των τεχνών και τη σημασία τους για να απαιτήσουμε μεγαλύτερη χρηματοδότηση από το 0,26%.
Με εκσυγχρονισμό σε Οργανισμούς όπως είναι το ΤΑΠ μπορούμε να έχουμε περισσότερα έσοδα. Εκεί γίνεται σοβαρή δουλειά. Τα αποτελέσματα θα φανούν και από τα έσοδα που θα είναι αυξημένα.
Είναι αρμοδιότητα του κ. Στρατή με τον οποίο συνεργαζόμαστε άψογα. Το Ταμείο βρίσκεται σε φάση εξυγίανσης και καταλαβαίνω γιατί ορισμένα ζητήματα είναι χρόνια. Δεν μπορούσε να βρεθεί λύση γιατί χρειαζόταν διαφορετική μέθοδος προσέγγισης.
• Υπάρχει σωρεία διαμαρτυριών από τους έκτακτους υπαλλήλους που καταγγέλλουν προσλήψεις από το παράθυρο. Τι συμβαίνει;
Καμία πρόσληψη από το παράθυρο. Τριακόσιοι πενήντα εργαζόμενοι κατέφυγαν στα δικαστήρια και κέρδισαν μια απόφαση με βάση την οποία διορίστηκαν. Θεωρούμε σημαντικό και θέλουμε να υπάρχουν μόνιμοι υπάλληλοι. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι μνημονιακές υποχρεώσεις οδήγησαν, περισσότερο από πριν, στους έκτακτους. Εχουμε ζητήσει από το υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Διαπραγματευόμαστε και ελπίζουμε ότι θα οριστικοποιηθεί σύντομα και με ορίζοντα πενταετίας η πρόσληψη προσωπικού.
• Για τα Γλυπτά του Παρθενώνα τι στάση θα κρατήσετε;
Προσδιορίσαμε συνάντηση με την Επιτροπή, έχουμε συζητήσει εσωτερικά και με τον κ. Παντερμαλή. Θέλουμε να είμαστε ήρεμη δύναμη, σταθερή, επίμονη, που δεν χρησιμοποιεί ευκαιριακές καταστάσεις προκειμένου να διεκδικήσει αυτό που πρέπει.
• Τι θέλετε να αφήσετε ως παρακαταθήκη στο υπουργείο Πολιτισμού;
Την περιφερειακή πολιτική για τον σύγχρονο πολιτισμό. Θα ήθελα ο σύγχρονος πολιτισμός με επάρκεια να κοιτάξει προς το παρελθόν που είναι η πολιτιστική κληρονομιά και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, διορατικότητα και γνώση της Ιστορίας μας να κοιτάξει προς το μέλλον, προς τους νέους ανθρώπους, την κοινωνία.
Και φυσικά, ο Οργανισμός Βιβλίου και το «Ακροπόλ» – θα χαιρόμουν να τα δούμε να υλοποιούνται. Ταυτόχρονα προσβλέπουμε στην Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα προκειμένου να έχουμε ένα παράδειγμα πραγματικά ευρωπαϊκό: μια πόλη που η σχέση πολιτιστικών πρακτικών της τέχνης με τους πολίτες είναι καθημερινή και παραγωγική.
• Θεωρείτε ότι η κυβέρνηση θα πάει για εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2019;
Το πιστεύω, το εύχομαι και το ελπίζω.
• Υπάρχει κάποια ιστορία από την παιδική σας ζωή που σας χαρακτήρισε;
Η εφημερίδα που με έστελνε η μητέρα μου να της αγοράσω από το περίπτερο, πριν ακόμα πάω στο σχολείο, και τη διάβαζε μόλις σηκωνόταν από το κρεβάτι. Ενα παράδειγμα πόσο βαθύ μπορεί να είναι για το παιδί το πολιτισμικό βίωμα. Λέω πολιτισμικό γιατί δεν είναι μόνον η εφημερίδα και η ανάγνωση της μητέρα μου, που είναι σημαντικά, αλλά γιατί η εφημερίδα ήταν η «Αυγή» και έπρεπε να την τυλίγω να μη φαίνεται.
Βέβαια όταν πήγα στο σχολείο και μας ρώτησε η δασκάλα, έσπευσα να πω ότι οι δικοί μου διάβαζαν «Αυγή» και φανέρωσα το μυστικό στα μέσα του 1950, όπου βασίλευε ο φόβος και η ανασφάλεια στις αριστερές οικογένειες. Η πολιτική μας είναι το διάβασμα. Και να σας πω ότι η μητέρα μου είναι 90 ετών, συνεχίζει το πρωινό πάθος της και πλέον διαβάζει «Εφημερίδα των Συντακτών».

Αρκεί η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης από τον Κώστα Σημίτη;

• Συνεργαστήκατε με τον Κώστα Σημίτη που συνέδεσε την πολιτική του με τον εκσυγχρονισμό, τον εξευρωπαϊσμό, την ήπια εξωτερική πολιτική και τις φιλικές σχέσεις με τους γείτονες στα Βαλκάνια. Τι θεωρείτε ότι έχει μείνει έως τις μέρες μας; Και πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι οι υπουργοί-συνεργάτες του Τσουκάτος, Μαντέλης και πρόσφατα ο Γιάννος Παπαντωνίου, κατηγορούνται για οικονομικά σκάνδαλα διαφθοράς και ενώ πολλοί περιμένουν να πάρει θέση, ο Κώστας Σημίτης βρίσκεται σε διαρκή αφωνία;
Κατά τη γνώμη μου, η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και η εξωτερική πολιτική που εξομάλυνε τις σχέσεις με τους γείτονες είναι μια θετική ροπή που βρήκε συνέχεια και αποτελεί κεκτημένο της χώρας. Οι μεταρρυθμίσεις, από την άλλη μεριά, που συνδέθηκαν με τον εκσυγχρονισμό, είχαν στη ρίζα τους την επίγνωση ότι η χώρα πρέπει να μπει σε τροχιά ορθολογικής διαχείρισης, σε μια ήπια, σε σχέση με όσα είδαμε μετά στα χρόνια της κρίσης, λιτότητα προκειμένου να συγκρατήσει τα ελλείμματα και το χρέος.
Ωστόσο, αυτό έγινε χωρίς τον βαθμό κοινωνικής δικαιοσύνης που θα έπρεπε. Επικράτησε η αντίληψη ότι έπρεπε όλοι να αναλάβουν εξίσου τα βάρη, αλλά η πραγματικότητα απέδειξε ότι οι πιο ισχυροί κατάφερναν να τα αποφεύγουν, καθώς η φοροδιαφυγή και η φοροαποφυγή δεν περιορίστηκαν, οι ρυθμοί ανάπτυξης ευνοούσαν ορισμένα κοινωνικά στρώματα και δεν υπήρξαν ισχυρές κοινωνικές πολιτικές υπέρ των πιο ευάλωτων.
Επίσης, οι Ολυμπιακοί Αγώνες έβαλαν τη χώρα σε δοκιμασία και οδήγησαν σε έργα μεγάλου κόστους, αλλά τότε μόνο μια μικρή ομάδα ανθρώπων γύρω από το ΚΚΕ Εσωτερικού είχαμε εκφραστεί κριτικά απέναντί τους. Από την άλλη μεριά, υπήρξαν μεγάλα έργα που ολοκληρώθηκαν αλλά, και πάλι, μέσα τους κρύφτηκε αρκετή διαφθορά.
Εκτιμώ τον Κώστα Σημίτη, είναι συστηματικός, αφοσιωμένος στους στόχους του, έμπειρος και διορατικός. Εργάστηκα μαζί του και εκτίμησα τον ορθολογισμό και την αναλυτική του σκέψη. Πιστεύω ότι η διαφθορά ορισμένων πολιτικών συνεργατών και υπουργών των κυβερνήσεών του αδικούν την εικόνα του.
Οντως, όταν εμπλέκονται σε σκάνδαλα κοντινοί συνεργάτες, τότε συνήθως διατυπώνονται κατηγορίες για ευθύνες στον επικεφαλής. Αλλά η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να σημαίνει και συνενοχή. Την πολιτική ευθύνη την έχει πάρει ο Κώστας Σημίτης, στα βιβλία του έχει αφηγηθεί και αναλύσει τα γεγονότα, έχει αποτυπώσει τον τρόπο σκέψης του. Περιμένουμε κάτι περισσότερο; Οι δηλώσεις του είναι ειλικρινείς όταν λέει ότι σε εποχές ταχείας ανάπτυξης τα οικονομικά σκάνδαλα δεν μπορούν δυστυχώς να αποφευχθούν, αλλά φτάνει αυτό;
• Εκπροσωπήσατε την ελληνική κυβέρνηση στις εκδηλώσεις μνήμης για τους πεσόντες πολέμου στην Αλβανία, που σημαδεύτηκαν από τον θάνατο του ομογενούς Κώστα Κατσίφα. Τι συνέβη στην εκδήλωση και τι γνώμη έχετε για το περιστατικό;
Τα συναισθήματα ήταν πολύ πυκνά στον τόπο όπου οχτώ χιλιάδες Ελληνες στρατιώτες σκοτώθηκαν στο άνθος της νιότης τους το 1940. Για οκτώ περίπου δεκαετίες τα βουνά των συνόρων ήταν κρανίου τόπος, αλλά σήμερα οι επιτροπές που έχουν συσταθεί, αλβανική και ελληνική, εργάζονται συστηματικά και αθόρυβα για την ταυτοποίηση των Ελλήνων ώστε να αποδώσουμε τιμές και να θάψουμε τους νεκρούς μας.
Στην τελετή μνήμης ήταν παρόντες αντιπροσωπεία της αλβανικής κυβέρνησης, οι κοινότητες από τα γύρω χωριά που ήταν σημαιοστολισμένα, κόσμος που είχε έρθει με πούλμαν από την Ελλάδα. Ακούσαμε ότι το πρωί υπήρξε επεισόδιο με ομογενή που κρατούσε καλάσνικοφ και ήταν μέσα στο Πολιτιστικό Κέντρο, όπου αργότερα βρεθήκαμε όλοι εμείς.
Τίποτα άλλο. Κατά την επιστροφή είδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το τραγικό γεγονός, αναστατώθηκα και λυπήθηκα. Ταυτόχρονα συνειδητοποίησα τι θα μπορούσε να είχε συμβεί με τόσο κόσμο και παιδιά σε μια ειρηνική γιορτή. Σκέφτηκα ότι τουλάχιστον αποφύγαμε το χειρότερο. Οι έρευνες θα δείξουν πώς ακριβώς συνέβη το γεγονός, το οποίο δυστυχώς επιχειρήθηκε να εργαλειοποιηθεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Κατηγορηματική η Μ. Ζορμπά για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Ο πολιτισμός πιο κοντά στους νέους και στο ευρύ κοινό

Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου 2018

Η βιογραφία της αθηναϊκής συνοικίας του Αγίου Παύλου


KATHIMERINI.GR
Ο ιστοριοδίφης Κώστας Χρ. Χατζιώτης μας δίνει ένα λεπτομερές χρονικό της παλιάς συνοικίας πλησίον του σταθμού Λαρίσης.


ΚΩΣΤΑΣ ΧΡ. ΧΑΤΖΙΩΤΗΣ
Η παλιά γειτονιά
Πλατεία Βάθης - Αγιος Παύλος - Σιδηροδρομικοί σταθμοί
εκδ. Παρισιάνου, σελ. 234
Βίκτωρος Ουγκώ και Ακομινάτου βρισκόταν ώς τις αρχές της δεκαετίας του 1960 το πατρογονικό σπίτι του Κώστα Χρ. Χατζιώτη, του μοναδικού σε αφηγηματική δεινότητα εργάτη της αθηναϊκής ιστορίας και μικροϊστορίας. Από εκείνο το «παρατηρητήριο» ο μικρός Κώστας Χατζιώτης έζησε την καθημερινότητα της παλιάς συνοικίας του Αγίου Παύλου, κοντά στον σταθμό Λαρίσης, στη δεκαετία του ’30, στην Κατοχή και στον Εμφύλιο. Αργότερα, ως νέος, είδε τη δραματική αλλαγή της γειτονιάς με τις κατεδαφίσεις των παλιών σπιτιών και την καταστροφή της μικρής κλίμακας, και τώρα, σε ώριμη ηλικία, μας δίνει ένα μεγάλο δώρο. Τη βιογραφία της γειτονιάς του. Ο Κώστας Χρ. Χατζιώτης ανήκει σε εκείνους τους παλιούς Αθηναίους που από πολύ μικρή ηλικία είχαν το χάρισμα της φυσικής περιέργειας και παρατηρητικότητας. Αυτό το προσόν, σε συνδυασμό με το ταλέντο για έρευνα και συσχετισμό του υλικού, έχει αναδείξει τα βιβλία του Κώστα Χατζιώτη σε βασικό ανάγνωσμα για όποιον ενδιαφέρεται για την Αθήνα του 19ου και του 20ού αιώνα. Αλλά στο πρόσφατο βιβλίο για τον Αγιο Παύλο, ο Κώστας Χατζιώτης μας δίνει το πιο προσωπικό του βιβλίο, γραμμένο με ένα κράμα στοχασμού και πικρίας, καθώς η γειτονιά είναι εδώ και πολλά χρόνια αγνώριστη και ο ίδιος ένας «ξένος». Ωστόσο οι αναμνήσεις του αναβλύζουν και τα στοιχεία που συγκέντρωσε γι’ αυτήν την τόσο όμορφη συνοικία της Αθήνας μάς οδηγούν σε μια μοναδική αποθησαύριση τεκμηρίων. Μαζί με τον Αγιο Παύλο, ανασταίνονται συνειρμικά και άλλες συνοικίες της Αθήνας.

Ο επίλογος των Δεκεμβριανών. Μάρνη και 3ης Σεπτεμβρίου.
Η συνοικία του Αγίου Παύλου είχε όριο την οδό Μάρνη (πρώην Κυκλοβόρου) προς τους σταθμούς Πελοποννήσου και Λαρίσης. Συνόρευε με την πλατεία Καραϊσκάκη και είχε όλα τα γνωστά και οικεία μιας συνοικίας. Μια εκκλησία (ο Αγιος Παύλος ανεγέρθηκε το 1905-07), πολλές κατοικίες, διερχόμενους πραματευτάδες, δρόμους με λακκούβες και πολλούς αστούς. Το 1935 κατοικούσαν στη συνοικία 62 δικηγόροι και 75 ιατροί.
Αντλώντας στοιχεία και από τους οδηγούς Ιγγλέση (1910-1940), σε συνδυασμό με τα δικά του βιώματα, ο Κώστας Χατζιώτης εξυφαίνει το χρονικό της συνοικίας σαν βιογράφηση προσώπου. Από τα πρώτα χρόνια του Μιχαήλ Βόδα και του πρώτου οικιστή της Βάθειας, Νικόλαου Γεωργακόπουλου, η ιστόρηση φθάνει στα μεταπολεμικά χρόνια αλλά κορυφώνεται στην περίοδο 1935-1950, κατά τη διάρκεια των οποίων ο Κώστας Χατζιώτης ζούσε τον καθημερινό παλμό του Αγίου Παύλου.

Τέρμα Αγίου Κωνσταντίνου στην υπό διαμόρφωση πλατεία Καραϊσκάκη. Στο εικονιζόμενο κτίριο στεγαζόταν το τυπογραφείο Κωβαίου.
Μοναδικές οι περιγραφές... Οι αναμνήσεις από τη Σχολή Σαλβάνου, οι αναφορές στα θέατρα και στους κινηματογράφους, στα τυπογραφεία και τα φαρμακεία, οι πικρές ιστορίες από την Κατοχή και τον Εμφύλιο, ο στοχασμός πάνω στα όμορφα σπίτια και στο δέσιμο των γειτόνων. Το βιβλίο του Κώστα Χρ. Χατζιώτη είναι πολύτιμο, κυρίως χάρη στη μοναδικότητα του βιώματος μέσα από το οποίο μας προσφέρεται.

Γράμμα από την Αθήνα

Γράμμα από την Αθήνα